Ehliyet Alma Şartları Nelerdir? Sürücü Belgesi Nasıl Alınır?

Trafiğe çıkmak için sürücü belgesine sahip olmanız gerekir. Ancak ehliyet alma şartları, kullanmak istediğiniz aracın sınıfına göre değişiklik gösterir. Peki ehliyet alma şartları nelerdir? Bu rehberde, başvuru sürecinin tüm detaylarını bulabilir, sınıflara göre değişen gereklilikleri inceleyebilirsiniz.

Genel Kriterlerle Ehliyet Alma Şartları

Türkiye'de ehliyet alma şartları aracın sınıfına göre değişir. Ancak öncelikle, her sınıf için belirlenen yaş sınırını doldurmanız gerekir. En az ilkokul mezunu olan bireyler, sağlık raporu ile sürece adım atabilir. Adli sicil belgesinin de alınması ile teorik ve direksiyon eğitimlerini tamamlayabilir ve sınava girmeye hak kazanabilirsiniz. Genel kriterlerle ehliyet alma şartlarını aşağıdaki gibi detaylandırmak mümkün:

Farklı sınıflar için farklı yaş kriterleri bulunur. Örneğin, M, A1 ve B1 sınıfı için 16 yaşını doldurmuş olmak olma şartı gerekir. A2, B, BE, C1, C1E, F ve G sınıfı sürücü belgesi için 18 yaşını bitirmiş olmalısınız. A sınıfı ehliyet için yaş sınırı (2 yıllık A2 tecrübesi varsa) 20, tecrübe yoksa 24'tür. C, CE, D1 ve D1E sınıfında 21 yaşını doldurmanız gerekirken; D ve DE sınıfı için 24 yaşını bitirmiş olmanız gerekir.

Sürücü belgesi almak isteyenler için bir diğer kriter sağlık koşuludur. Sağlık raporunda 5 farklı kriter incelenir. Öncelikle göz sağlığı ve görme yeterliliği uzmanlarca incelenir. Gözlük ya da lens kullanımı ya da renk körlüğü rahatsızlığı, sürücü belgesi almanıza engel değildir. Ancak görme alanınız kısıtlıysa, sağlık raporunu alamayabilirsiniz. Rapordaki diğer kontroller ise, işitme-denge, nörolojik durum ve kronik hastalıklar üzerine yapılır. Bu noktada sara hastası iseniz ve nöbet geçiriyorsanız son nöbetten itibaren belirli bir süre geçmedikçe ehliyet verilmez. Düzenli kontrol şartı getirilir. Uzuv kaybı kısıtlılığı, uyku apnesi, demans ya da alkol/ madde bağımlılığı olan bireyler de ehliyet alma şartlarını yerine getiremez.

Ehliyet alma şartları arasında bir diğer kriter, eğitim durumudur. Adayların en az ilkokul mezunu olması gerekir. Eğitimini yurt dışında tamamlayan Türk vatandaşları ise Milli Eğitim Müdürlüklerinden alacakları denklik belgesi ile başvuru yapabilirler.

Ehliyet alma şartları arasında belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak da önemli bir kriterdir. Özellikle hüküm nedeni kamu düzeniyle doğrudan ilişkili ise sürücü belgesi verilmez. Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticaretinin yanı sıra silah ve insan kaçakçılığı gibi suçlar bu kapsam içerisine girer.

Bu temel kriterlerle ehliyet alma şartlarını sağlayan herkes MEB'e bağlı kurslara kaydını yaptırarak süreci başlatabilir.

Ehliyet Alma İşleminde İlk Adım

Ehliyet alma şartlarındaki tüm kriterleri sağlıyorsanız, MEB'e bağlı yetkili kurslara başvurarak ilk adımı atabilirsiniz. Bu süreç kayıt sonrası teorik eğitimle başlar. Eğitim, trafik ve çevre bilgisinin yanı sıra ilkyardım, trafik adabı ve motor bilgisi konuları kapsar. Toplamda 34 saatlik teorik eğitimi içerir. Bu eğitimin ardından adaylar, özel olarak hazırlanmış salonlarda, dokunmatik ekranlı bilgisayarlarla sınava girer. Bu sınavda toplamda 50 soru sorulur.

Araba ehliyet alma şartlarını tamamlayabilmek için 100 üzerinden en az 70 puan almanız gerekir. Bu doğrultuda da 70 puana ulaşmak için en az 35 soruyu doğru yanıtlamalısınız. 70 puanın altında kalan her adayın toplamda 4 sınav hakkı bulunur. Her sınav içinse harç ücretini yatırıp şansınızı tekrar deneyebilirsiniz. Sınavdan başarılı olan adaylar ehliyet alma şartları arasında yer alan direksiyon eğitimini almaya hak kazanır.

Direksiyon eğitim süreci, eğitmenler eşliğinde şehir içi trafiğinde ve özel parkurlarda gerçekleşir. Genel olarak bu eğitimlerde adaya; kalkma, park etme gibi teknikler öğretilir. Minimum 14 ders saatlik eğitim tamamlandıktan sonra adaylar, direksiyon uygulama sınavına girer. Yaklaşık 35 dakika sürecek olan sınavdan başarı ile geçen bireyler, ehliyet alma şartlarını tamamlamış olur ve sürücü belgesi başvurusu yapmaya hak kazanır. Son adım ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden randevu almak ve gerekli harçları yatırmaktır. Ardından belgenizi talep edebilirsiniz.

Sınıflara Göre Ehliyet Alma Şartları Neler?

Ehliyet alma şartları, sürücü belgesinin sınıfına göre değişir. Örneğin, B sınıfı otomobil ehliyeti için 18 yaşını doldurduktan sonra başvurabilirsiniz. Ancak (C sınıfı) tır ya da kamyon için öncelikle B sınıfı ehliyete sahip olmanız gerekir. Aynı durum A sınıfı motosikletler için de geçerlidir. A1 için 16 yaşını doldurmanız yeterli olurken A sınıfı motosiklet için 24 yaş şartı aranır. Sınıflara göre ehliyet alma şartlarını aşağıdaki gibi detaylandırabiliriz.

A1 Ehliyet Almak İçin Gerekenler

16 yaşını dolduran adaylar bu ehliyete başvuru yapabilir. Silindir hacmi 125 cc'yi geçmeyen motosikletleri kapsayan sürücü belgesi için, veli onayı gereklidir. Tüm sürücü belgelerinde olduğu gibi A1 ehliyet alma sürecinde de bireyler teorik ve pratik sınav süreçlerinden geçmek zorundadır. A1 ehliyet alma süresi yaklaşık 1-2 ayda tamamlanır.

A2 Ehliyet Alma Şartları

35 kW sınırını geçmeyen motosikletlerin kullanılması için A2 sınıfı sürücü belgesine ihtiyaç duyulur. 18 yaşını doldurmuş bireyler, teorik ve parkur sınavlarından geçtikten sonra sürücü belgesi almaya hak kazanır. Eğer daha yüksek güçte ve cc'de motorlu araçları kullanmak istiyorsanız en az 2 yıllık A2 sürücü belgesine sahip olmalısınız. Tecrübe şartı ile birlikte 24 yaşını da doldurmuş olmanız gerekir.

B Sınıfı Ehliyet Alma Şartları

Otomobil ve kamyonet kullanmak isteyen adayların 18 yaşını doldurmuş olması gerekir. B sınıfı sürücü belgesi ile aynı zamanda M, B1 ve F sınıfı araçları da kullanabilirsiniz. B sınıfı sürücü belgesi için manuel ya da otomatik vites tercihi yapabilir ve eğitiminizi buna göre alabilirsiniz. Eğer eğitiminizi otomatik vitesli bir araçla tamamlarsanız, belgenize 'otomatik araç kodu' işlenir. Manuel şanzımanlı araçları kullanamazsınız.

C Sınıfı Ehliyet Alma Şartları

Kamyon ve çekici kullanmak istediğinizde C sınıfı belge almanız gerekir. Ancak C sınıfı sürücü belgesi için, öncelikle B sınıfına sahip olmanız gerekir. Yani C sınıfı alabilmenin yolu, temel araba ehliyet alma şartlarını sağlayıp deneyim kazanmaktan geçer. Bu sınıfın minimum yaş sınırı ise 21'dir.

CE Ehliyet Alma Şartları

Tır gibi ağır vasıta araçları kullanmak için CE ehliyetine sahip olmanız gerekir. Ancak CE ehliyet alma şartları, detaylı bir süreç gerektirir. Adayın öncelikle C sınıfı (kamyon) belgesine sahip olması gerekir. Doğrudan B sınıfından CE sınıfına geçiş mümkün olmadığı için de önce B, sonra C, en son aşamada da CE sürücü belgesine sahip olabilirsiniz. Belge için yaş sınırı ise 21'dir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kimler ehliyet alabilir?

Belge sınıfına göre gereken yaş sınırını dolduran, en az ilkokul mezunu, sağlık durumu elverişli adaylar ehliyet almaya hak kazanır. Ayrıca adayın adli sicil kaydında ehliyet için engel bulunmaması gerekir. Bu şartları sağlayan adaylar, MEB'e bağlı kurslardaki eğitim sürecini tamamlayıp teorik ve direksiyon sınavlarında başarılı olduktan sonra ehliyet sahibi olmaya hak kazanır.

Engelli ehliyet alma şartları nelerdir?

Engelli ehliyet alma şartları, kişiye özel sağlık raporuna dayanır. Bunun için süreç aile hekimine başvuru ile başlar, uzman hekim kontrolünden sonra sonuçlar, İl Sağlık Müdürlüğü bünyesindeki komisyonda değerlendirilir. Komisyonun verdiği raporla engelli vatandaşlar, araç kullanabilir. Sınav süreci ise diğer adaylarla benzer uygulanır. Ancak direksiyon sınavında adayın kullanacağı aracın engel durumuna uygun olması gerekir.