Kriko Nedir, Nasıl Çalışır?

Kriko, insan gücü ile tek başına kaldırılması mümkün olmayan ağır yükleri, mekanik veya hidrolik bir sistem yardımıyla belirli bir yüksekliğe kaldırmaya yarayan taşınabilir bir alettir. Krikonun çalışma mantığı oldukça basittir. Bu alet, kolu hareket ettirirken harcadığınız küçük bir gücü, içindeki özel mekanizma sayesinde dev bir kaldırma kuvvetine çevirir. Genellikle patlayan bir lastiği değiştirirken veya bakım yaparken arabayı yerden güvenle yükseltmenizi sağlar.

Krikolar sürücülerin yolculuk esnasında karşılaşabileceği acil durumlarda en büyük yardımcılardan biridir. Bu nedenle de trafik yönetmeliğince tüm motorlu araçlarda bulundurulması zorunlu olan temel bir güvenlik ekipmanıdır.

Kriko Ne İşe Yarar?

Kriko, insan gücüyle kaldırılması mümkün olmayan tonlarca ağırlıktaki araçları basit bir düzenekle belirli bir yüksekliğe kaldırmaya yarar. Genellikle patlayan bir lastiği değiştirmek için ilk destek alınan alet olsa da aracın kaporta altına ulaşılması gereken tüm durumlar için vazgeçilmezdir.

Fren balatalarının yenilenmesi, motor yağının değiştirilmesi veya egzoz sisteminde ömrünü tamamlayan parçaların sökülmesi gerektiğinde de bu ekipmandan sıkça yararlanılır. Daha büyük ölçekli sanayi tipi modeller ise endüstriyel yüklerin kaldırılmasında tercih edilir.

Kriko Nereye Yerleştirilir?

Araba kriko kaldırma bölümleri, marşpiyel panelinin altında, ön ve arka tekerleklerin hemen yakınında yer alır. Güvenli bir kaldırma için cihazın üst yuvasının, tam bu bölgedeki dikey metal eşiğe denk getirilmesi önemlidir. Alet kaportada bulunan plastik kısımlara ya da motor alt muhafazasına konulmamalıdır. Yanlış yere yerleştirildiğinde gövdedeki sac kısım eğrilebilir. Bu durum kaportaya zarar verebilir.

Kaldırma aletini doğru noktaya yerleştirmek tek başına güvenli bir çalışma için yeterli olmayabilir. Zeminin uygun olmaması gibi durumlarda cihaz kolayca kayabilir. Bunu engellemek için araç kaldırıldıktan sonra, altına mutlaka sağlam bir kriko sehpası yerleştirebilirsiniz.

Kriko Nasıl Kullanılır?

Kriko, aracın altına doğru noktadan yerleştirildikten sonra kolu saat yönünde çevrilerek kullanılır. Bu mekanik hareketle araç yavaşça yukarı doğru kaldırılır. Lastiğin yerle teması tamamen kesildiğinde ise çevirme işlemi durdurulur.

Lastik değişimi için oto krikoyu kullanmak isterseniz şu detaylı adımları takip edebilirsiniz:

• Aracın tamamen sabitlendiğinden, düz bir zeminde olduğundan ve el freninin sonuna kadar çekildiğinden emin olun.
• Şanzımanın kilitlenmesi adına manuel araçları birinci veya geri vitese, otomatik araçları ise 'P' (Park) konumuna alın.
• Havaya kalkacak tekerleğin tam çaprazında bulunan lastiğin önüne ve arkasına takoz koyarak aracın hareketini engelleyin.
• Aracı kaldırmadan önce bijon somunlarını bijon anahtarı yardımıyla sadece yarım tur gevşetin (havada somun sökmeye çalışmak aracın krikodan düşmesine neden olur).
• Krikoyu marşpiyel altındaki dikey metal eşiğe (kaldırma noktasına) tam oturacak şekilde yerleştirin.
• Kolu saat yönünde çevirerek aracı lastik yerden kesilene kadar yavaşça kaldırın.

Yeni lastiği taktıktan sonra bijonları el yordamıyla boşluğunu alarak sıkın, aracı krikoyla tamamen yere indirdikten sonra bijon anahtarıyla tam torkunda sıkın.

Kriko Bakımı Nasıl Yapılır?

Kriko bakımı, her kullanımdan sonra cihazın temizlenmesi, hareketli parçaların yağlanması ve hidrolik yağ seviyesinin kontrol edilmesiyle yapılır. Bu periyodik işlemler, cihazın paslanmasını engellemeye yardımcı olurken mekanizmanın daha güvenli çalışmasına da katkı sağlayabilir.

Ürünün tipine bağlı olarak süreç değişse de genel anlamda dikkat edilmesi gereken ortak noktalar vardır. Öncelikle her kullanımdan sonra kriko setini kuru bir bez yardımıyla temizleyebilirsiniz. Bu sayede çamur, kir ve yağmur gibi paslandırıcı unsurları yüzeyden arındırabilirsiniz.

Ara ara hareketli ve metal kısımlara pas sökücü sprey uygulayabilirsiniz. Uzun süre kullanmasanız bile uygulanan bu işlem sayesinde hareketli parçaların pas tutma riski minimuma indirilebilir. Böylece kullanımınız kolaylaşabilir. Ayrıca hareketli kısımları yılda bir kez gres yağı ya da makine yağı ile yağlayabilirsiniz. Bu işlem, hareketli kısımları zorlanmadan kullanmanıza yardımcı olabilir.

Bakım esnasında hidrolik yağına da bakmanız gerekebilir. Zaman zaman bazı kısımlardan yağ sızıntısı olabilir. Bu sızıntılar zamanla hidrolik yağının azalmasına sebep olabilir. Yağ azalınca da ekipman doğru çalışmayabilir. Bundan dolayı yağ bakımları zamanında yapılmalıdır. Ayrıca içerisinde bulunan hava da yol yardım ekipmanının performansının düşmesine neden olabilir. Bu risklerin önüne geçmek için içeride bulunan havanın düzenli alınması tavsiye edilir.

Kriko Yağı Kaç Numara?

Hidrolik binek araç krikolarında, sistemin rahat çalışması için genellikle 32 veya 46 numara yağlar tercih edilir. Kış aylarının yoğun geçtiği soğuk iklimlerde ince yapılı 32 numara, standart hava koşullarında ise 46 numara kullanımı yaygındır. Sanayi tipi endüstriyel aletlerdense genellikle 68 numara hidrolik yağlardan yararlanılır. Bu yağ seçimi, hidrolik krikoların verimli ve sorunsuz bir şekilde çalışmasında oldukça büyük bir önem taşır.

ISO VG 68 ise ağır yük mekanizmaları için uygundur. Hidrolik krikolarda fren hidroliği, motor yağı veya otomatik şanzıman yağı (ATF) gibi farklı amaçlara hizmet eden yağlar kesinlikle kullanılmamalıdır. Bu yağların içindeki kimyasal katkılar, krikonun sızdırmazlık contalarına (keçelerine) zarar vererek yük altındayken ani basınç kayıplarına ve çökme riskine yol açar.

Kriko yağı bakımı, cihazı sorunsuz kullanabilmeniz açısından son derece önemli bir detaydır. Kriko kolu hareket ettiği an yağ, uygulanan kuvveti katlayarak yükün kaldırılmasına yardımcı olur. Bu süreç parçalar arasındaki sürtünmeyi minimuma indirirken paslanma riskini de önleyebilir. Düzenli bakım yapılmadığında aracı kaldırmanız güçleşebilir veya işlem esnasında ani riskler doğabilir. Ayrıca cihazın zamanla paslanarak kullanılamaz hale gelmesine neden olabilir.

Doğru Kriko Yağı Nasıl Seçilir?

Otomobil kriko yağı tercihinde bulunurken iklim koşullarını ve cihazın kendi hidrolik yapısını inceleyebilirsiniz. Bununla birlikte, üretici kılavuzundaki standartlara da uyum sağlamanız oldukça önemlidir. Doğru ürün tercihi ile yol yardım ekipmanının performansı ve kullanım süresi artabilir.

Yağ seçiminde yaşadığınız bölgenin iklim koşulları oldukça önemlidir. Çünkü yağın akışkanlığı çevre sıcaklığından doğrudan etkilenir. Bu yüzden hava durumuna uygun bir viskozite numarası seçilmelidir. Sıcaklık düştükçe hidrolik yağ kalınlaşma eğilimi gösterir. Hava ısındıkça ise sıvı daha da incelir. Yaşanan bu fiziksel değişim, sistemin basınç performansını etkiler. Bu nedenle soğuk iklimlerde donmayı önlemek adına akışkanlığı yüksek, ince yapılı yağlar tercih edilebilir. Sıcak iklimlerde ise sıvının fazla incelip basınç kaybı yaratmaması için daha yoğun kıvamlı ürünler seçilebilir.

Elektrikli kriko başta olmak üzere hiçbir alette standardın dışında yağ kullanmamanız tavsiye edilir. Seçilecek ürünün, halihazırda sistem içerisinde kullanılan yağlar ile uyumlu olmasına dikkat etmeniz gerekir. Farklı kimyasallar iç aksama zarar verip ekipmanı kullanılmaz hale getirebilir. Kirli veya su gibi yabancı maddelerle karışmış mevcut yağı temizlemek yerine tamamen yenilemeniz gerekebilir. Geçmiş bakımlarda hangi ürünün kullanıldığını bilmiyorsanız, kullanım kılavuzunu inceleyebilirsiniz.

Dikkat etmeniz gereken diğer husus ise tercih edilen yağın güvenilir ve kaliteli olmasıdır. Kalitesiz ürünler bir süre sonra zarar verebilir ve aletin kullanım ömrünü kısaltabilir.

Kriko Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Krikoya hangi yağ konur?

Hidrolik krikolarda genellikle ISO VG 32, ISO VG 46 ve ISO VG 68 hidrolik yağlar kullanılır. Soğuk iklimlerde ince yapılı ISO VG 32 tercih edilirken, normal sıcaklıklarda ISO VG 46 kullanımı yaygındır. ISO VG 68 ise havalı kriko gibi ağır yük mekanizmaları ve sıcak iklimler için uygun olabilir. Bazı modellerde otomatik şanzıman yağı kullanılabilir ancak hepsi için geçerli olmayabilir. Bu nedenle doğru yağı seçmek için cihazın kullanım kılavuzunu incelemeniz tavsiye edilir.

Kriko havası nasıl alınır?

Kriko havası, cihazın tahliye vanası gevşetilerek ve içeride sıkışan gazın dışarı salınmasıyla alınır. Bu basit işlem için öncelikle tahliye vanasını saat yönünün tersine çevirerek ekipmanı tamamen indirebilirsiniz. Ardından yağ seviyesini kontrol edip eksiklik varsa hazneye uygun hidrolik yağını ekleyin. Seviye uygun düzeye geldiğinde vanayı kapatıp, kolunu birkaç kez boşta yukarı doğru pompalayın. Sonrasında vanayı tekrar hafifçe gevşeterek sıkışan havanın dışarı çıkmasına izin verin. Hava tamamen tahliye olduğunda ise vanayı saat yönünde sıkabilirsiniz.

Kriko tamiri nasıl yapılır?

Kriko tamiri, cihazdaki arızanın türüne göre eski yağın boşaltılması ve contaların yenilenmesiyle yapılır. Bu süreç genellikle hidrolik sistemdeki yağ sızıntısı veya hava yapma sorunlarını gidermek için uygulanır. Tamire başlarken öncelikle tahliye vanasını açıp kirli yağı tamamen boşaltmalısınız. Ardından mekanik gövdeyi parçalarına ayırıp metal kısımları pas sökücü spreyle temizleyebilirsiniz. Eskiyen keçe ve contaları ise yenileriyle değiştirmeniz gerekebilir. Montaj esnasında zarar görmemeleri için keçelere hafifçe hidrolik yağı sürebilirsiniz. Son olarak yeni yağı ekleyip sistemdeki havayı boşaltarak yol yardım ekipmanınızı hazır hale getirebilirsiniz.

ÖNEMLİ: Bu içerikte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Teknik işlemler, yasal düzenlemeler veya araç güvenliğiyle ilgili konularda bir uzman görüşü veya yetkili servis onayı alınması önerilir. Bu bilgiler kesin bir çözüm veya yasal tavsiye niteliği taşımaz.

Linki kopyala